Anılan maddeye göre SPOR KULÜBÜ; “belirli kurallara göre kurulan, amatör veya profesyonel spor dallarında faaliyette bulunan kuruluşu ifade eder”
Şeklinde tanımlanmıştır.
7405 sayılı kanunun tanımlar başlıklı 2.ci maddesinin (ö) fıkrasında da benzer tanımlama yapılmıştır. Buna göre Spor kulübü: “Bakanlık ve spor federasyonlarının faaliyetlerine katılmak amacıyla Bakanlığa tescilini yaptıran özel hukuk tüzel kişilerini,” şeklinde tanımlanmıştır
Aynı kanunda İHTİSAS SPOR KLUBÜ tanımına da yer verildği görülmektedir. Kanunun 2.ci maddesinin (f) fıkrasında İHTİSAS SPOR KULÜBÜ; “En fazla iki spor dalında faaliyet göstermek üzere kurulan ve seçtikleri spor dalının bütün kategorilerinde faaliyet gösteren spor kulüplerini,” şeklinde tanımlanmıştır
Kelime olarak spor kulübü kavramı; “belirli spor branşları üzerinde çalışma ve organizasyonlar yapan, katılanların malzeme ve tesis gibi ihtiyaçlarını karşılayan profesyonel ya da gönüllü başkan ve üyelerin yönetiminde faaliyetlerini sürdüren örgütler“ anlamını taşımaktadır.
Spor kulüpleri belirli kurallara göre kurulan, üyelerinin her birinin yetki ve sorumlulukları belli olan (başkan, yönetim kurulu üyesi, denetçi, üye) gerek amatör gerekse profesyonel spor branşları ile topluma hizmet veren, her yaş grubunun spor yapabileceği tesis araç gereçlere sahip olan, diğer bir yönü ile de yüksek performans sporcuların yetiştirilmesini hedefleyen özel hukuk kuruluşlarıdır.
2022 yılında; 7405 sayılı “Spor Kulüpleri ve Spor Federasyonları Kanunu” çıkarılmıştır.
Daha sonra 7405 sayılı Spor Kanunun uygulamasını göstermek amacıyla “Spor Kulüpleri Ve Spor Anonim Şirketleri Tescil Yönetmeliği” hazırlanmış ve 22 temmuz 2022 tarihli remi gazete de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir.
26 Nisan 2022 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Spor Kulüpleri ve Spor Federasyonları Kanunu” na istinaden daha önce 5253 sayılı kanun kapsamında kurulmuş olan Spor Kulüpleri dernek statüsünden çıkarılarak Spor Kulübü Tüzel Kişiliği şeklinde Gençlik ve Spor Bakanlığına devredilmiştir.
Bununla birlikte; 7405 sayılı “Spor Kulüpleri ve Spor Federasyonları Kanunu” ile birlikte Spor Kulüplerinin Anonim Şirket şeklinde kurulabilmesi de mümkün hale gelmiştir.
Spor kulüplerinin tescil işlemleri 3289 sayılı Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü’nün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’un 2 (d) maddesi uyarınca anılan Genel Müdürlük tarafından yapılmaktadır.
Tescil edilmemiş kulüpler, federasyonlar tarafından tertiplenen veya bunların denetimi altında yapılan müsabakalara katılamazlar.
Tescil olunmamış kulüpler adına lisans verilmez. Spor kulüpleri faaliyet gösterdikleri dallarda antrenör tutmaya mecburdurlar.
7405 sayılı Kanun, spor kulüplerinin kuruluşu ve işleyişine dair özel hükümler getirmiştir.
Ancak Kanun’da hüküm bulunmayan hâllerde aşağıdaki kanunlar uygulanmaya devam eder:
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (kulübün dernek niteliğinden kaynaklanan hususlar, üyelik işlemleri, tüzük vb.),
5253 sayılı Dernekler Kanunu (derneklerin genel işleyişi, karar organları, denetimleri vb.),
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (spor anonim şirketleri ve iktisadi işletme kuran kulüplerin ticari faaliyetleri, tacir sıfatı gerektiren işlemler vb.).
Kanunlar arasındaki ilişki şu şekilde özetlenebilir:
Özel Kanunolan 7405 sayılı Kanun hükümleri, spor kulüpleri bakımından önceliklidir.
Bu Kanun’da hüküm bulunmayan konularda, kulübün dernek niteliğindenötürü 5253 sayılı Dernekler Kanunu ve TMK uygulanır.
Spor kulüpleri anonim şirket olarak faaliyet gösteriyorsa, 6102 sayılı TTK hükümlerine göre hareket eder.
Kanunun geçici 1. Maddesi aynen aşağıdaki gibidir.
GEÇİCİ MADDE 1- (1) Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce kamu yararına çalışan dernek statüsünü kazanmış olan gençlik ve spor kulüpleri ile Türkiye Amatör Spor Kulüpleri Konfederasyonunun kamu yararına çalışma statüsü devam eder ve kamu yararına çalışan derneklere tanınan haklardan yararlanır.
(2) Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce 5253 sayılı Kanun kapsamında kurulmuş ve Bakanlık veya Türkiye Futbol Federasyonu tarafından tescil edilmiş olan spor kulüplerinin, İçişleri Bakanlığı nezdindeki dosya ve kayıtları, bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren en geç üç ay içinde Bakanlığa devir ve teslim edilir.
(3) Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce 5253 sayılı Kanuna istinaden kurulmuş ve Bakanlık veya Türkiye Futbol Federasyonu tarafından tescil edilmiş olan gençlik ve spor kulüpleri; faaliyet göstermek istedikleri alana göre, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç iki yıl içinde spor kulübü veya gençlik derneği olarak tercihlerini yaparak Bakanlığa bildirimde bulunurlar. Münhasıran gençlik faaliyetlerinde bulunacak gençlik dernekleri, 5253 sayılı Kanuna tabi olarak faaliyetlerini sürdürür.
(4) Kamu kurum ve kuruluşları bünyesinde kurulan ve spor faaliyetinde bulunan ancak tüzel kişiliği bulunmayan müessese kulüpleri, bu Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren bir yıl içinde Kanunda öngörülen şartları yerine getirerek tescillerini yaptırır. Bu süre içinde uygunluğunu sağlayamayanlara altı aya kadar ek süre verilebilir. Buna rağmen uygunluğunu sağlayamayanların Bakanlık nezdindeki tescilleri iptal edilir.
(5) Spor kulüpleri ve üst kuruluşları, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç bir yıl içinde tüzükleri ile idari ve mali yapılarını bu Kanun hükümlerine uygun hâle getirir. Bu süre içinde uygunluğunu sağlayamayanlara altı aya kadar ek süre verilebilir. Buna rağmen uygunluğunu sağlayamayanların Bakanlık nezdindeki tescilleri iptal edilir.
(6) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce kurulan ve spor alanında faaliyet gösteren anonim şirketler, Kanunun yürürlük tarihinden itibaren en geç bir yıl içinde Kanunda kendileri için öngörülen yükümlülükleri yerine getirerek spor anonim şirketi hâline gelirler. Bu süre içinde uygunluğunu sağlayamayanlara, altı aya kadar ek süre verilebilir. Bu süre sonunda yükümlülüklerini yerine getirmeyen anonim şirketler spor faaliyetlerine katılamaz.
(7) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte; 3289 sayılı Kanun uyarınca kurulan bağlı ve bağımsız spor federasyonları, bu Kanuna göre kurulmuş spor federasyonu olarak kabul edilir. Diğer kanunlarda bağlı ve bağımsız spor federasyonlarına yapılan atıflar spor federasyonlarına yapılmış sayılır. Spor federasyonları, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra yapılacak ilk olağan genel kurullarında hukuki yapılarını bu Kanuna uygun hâle getirirler. Bağlı spor federasyonlarının bu Kanun kapsamında spor federasyonuna dönüşüm işlemleri Bakanlık tarafından yürütülür.
(8) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte federasyon başkanı olanlar ve Kanunun yürürlük tarihinden önce federasyon başkanlığı yapmış kişiler; görev sürelerine bakılmaksızın en fazla üç dönem daha görev yapabilirler.
Bu madde hükmünden hareketle DERNEKLER kanuna göre kurulmuş Spor Kulüplerinin 7405 sayılı kanuna göre Spor Kulübü Tüzel kişiliğine dönüştürülmesi zorunludur.
Bu dönüşüm işlemleri için istenilen belgeler aşağıdaki gibidir.
Öncelikle bu işlem için yönetim kurulu kararıyla Olağan/Olağan üstü genel kurul kararı alınmalıdır.
Alınan genel kurul kararıyla birlikte 7405 sayılı kanuna uygun olarak tüzük değiştirilecektir.
Tüm bu işlemler yapıldıktan sonra, aşağıdaki belgelerle birlikte İl Gençlik ve Spor İl Müdürlüğüne başvuruda bulunulur.
Dilekçe (Dilekçe Örneği)
Spor kulübü tüzük örneği – En az 5 kişi mevcut yönetimden her sayfayı imzalayacak 2 adet –
Tüzüğün son sayfasına logo eklenmesi gerekmektedir. ( Tüzük Örneği)
Olağan Üstü Genel kurul divan tutanağı (Genel Kurul Sonuç Bildirimi)
Spor kulübü organlarında görev alacaklar için taahhütname – 1 kişi yeterli (Tahhütname)
Logo örneği – A4 Basılı – 2 adet – Renkli
Adres beyanı (Kira kontratı, Tapu Belgesi, Numarataj vb.) (Belediyeden kulüp merkezinin adresi ile ilgili numarataj servisinden UAVT kodu belgesi)
Karar Defterinde alınan kararın fotokopisi
Genel Kurul Sonuç Bildirgesi
Yazışma ve Tebligat Yetkilileri Formu (Karar defterinde karar alınacak – Kararın fotokopisi olacak) (Tebligat Yetkilileri)
Olağanüstü genel kurulda yönetim yada denetim kurulunda değişikliğe giden kulüpler yeni yöneticilerin adli sicil kaydı ve spor ceza bilgi formu (E- Devlet’ten alınacak)
Madde metni aşağıdaki gibidir.
Gençlik ve spor kulüpleri
Madde 14-Derneklerden başvurmaları halinde; spor faaliyetine yönelik olanlar spor kulübü, boş zamanları değerlendirme faaliyetine yönelik olanlar gençlik kulübü ve her iki faaliyeti birlikte amaçlayanlar gençlik ve spor kulübü adını alır. Bu kulüpler, Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünce tutulacak kütüğe kayıt ve tescil edilir.
Kulüplerin organları, bu organların görev ve yetkileri, kulüplerin Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünce de denetlenmesi ve bunlara yapılacak yardımların şekil ve şartları, üst kuruluş oluşturmada uyulacak esas ve usuller, gençlik ve spor faaliyetlerini yürüteceklerin nitelikleri ve bunlara uygulanacak disiplin işlemleri, kulüplerin kayıt ve tesciline ilişkin esaslar İçişleri Bakanlığının uygun görüşü üzerine Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünün bağlı olduğu Bakanlıkça yürürlüğe konulacak yönetmelikte düzenlenir.
7405 sayılı kanunun yürürlüğe girmesi ile birlikte Gençlik Dernekleri 5253 sayılı Dernekler Kanuna bağlı olarak çalışmaya devam etmişlerdir.
Unvanlarında Gençlik ve Spor Kulübü ibaresi olan dernekler ise 7405 sayılı kanunun yürürlüğe girmesiyle birlikte tercih yapmak zorunda kalmışlardır.
Spor kulübü olarak devam edecekler tüzüklerini 7405 sayılı kanuna uygun hale getirmek için olağan veya olağanüstü genel kurul yaparak tüzük ve unvan değişikliğine gitmek zorunda kalmışlardır.
Spor Kulübü olarak devam edecekse (Müsabakalara katılmaya devam edecekse) Gençlik ve Spor Bakanlığına bildirim yapacaktır.
Gençlik Derneği olarak devam edecekse genel kurul toplantısı yaparak tüzük değişikliği ve isim değişikliği (Spor Kulübü ibaresinin kaldırılması gerekmekte) yapmak zorundadır.
Spor kulübünün adı, merkezi ve kurucu üye listesi.
Spor kulübünün renk, amblem ve benzeri diğer ayırıcı işaretleri.
Spor kulübünün amacı ve faaliyet alanları.
Spor kulübüne üye olma, üyelik başvurusunun reddi sebepleri ve üyelikten çıkmanın şart ve şekilleri ile üyelerin hak ve yükümlülükleri.
Spor kulübünün organları ve geçici yönetim kurulu üye listesi.
Genel kurulun oluşumu, toplanma şekli, usulü ve zamanı.
Genel kurulun görev ve yetkileri, oy kullanma ve karar alma usul ve şekilleri.
Yönetim ve denetim kurullarının görev ve yetkileri, ne suretle seçileceği, asıl ve yedek üye sayısı ile istenmesi halinde kurul üyelerinde aranacak diğer nitelikler.
Diğer kurulların oluşturulması halinde bu kurulların görev ve yetkileri, ne suretle seçileceği, asıl ve yedek üye sayısı ile istenmesi halinde kurul üyelerinde aranacak diğer nitelikler.
Spor kulübünün gelir kaynakları.
Bütçenin hazırlanması, uygulanması ve yürürlüğe konulması usulü.
Spor kulübünün borçlanma usulleri.
Spor kulübünün iç denetim şekilleri.
Tüzüğün ne şekilde değiştirileceği.
Spor kulübünün feshi prosedürü ve spor kulübünün feshi halinde mal varlığının tasfiye şekli.
Aşağıdaki işlemlere başlamadan önce, Kulüp İsmi için Spor Bilgi Sistemi üzerinden Kulüp Adı Tescil Uygunluk Kontrolü ve ASKF aracılığı ile TFF İsim Tescil Uygunluk Kontrolü yapılmalıdır.
Yapılacak işlemlerden önce aşağıdaki bilgiler ve yüklenecek belgeler pdf formatında sisteme yüklenmeye hazır olmalıdır.
Spor Kulübü Kuruluş Tüzüğü
Spor Kulübü Kuruluş Bildirimi FormuEk-1 dolacak ve kurucular tarafından imzalanacaktır. Kurucu Üyeler (En az 7 kişi) ve e-posta adresi hazır olmalıdır.
Kulübün on rakamlı UAVT adres kodu (https://adreskodu.dask.gov.tr)hazır olmalıdır.
Spor kulübü için belirlenen renkli amblem dijital ortamda JPG formatında hazır olmalıdır.
Kurucuların Kurullarda Görev Alamayacaklar Taahhütnamesi
Spor Kulübü kurucularının TFF Cezası Yoktur Belgesi
Spor Kulübü kurucuları arasında tüzel kişiliklerin bulunması halinde, bu tüzel kişilerin unvanı ve merkezini gösterir belge ile tüzel kişiliklerin yönetim organları tarafından yetkilendirilen gerçek kişide belirtmek kaydıyla bu konuda alınmış karar örneği.
Spor Kulübünün Kamu kurum ve kuruluşları veya eğitim kurumları bünyesinde kurulması durumunda ilgili kurum veya kuruluştan izin yazısı.
Kurucular arasında yabancı uyrukluların bulunması halinde ikamet izini sahibi olduklarını gösterir belge.
Yönetmeliğin 13. Maddesi aynen aşağıdaki gibidir.
Spor kulüplerinin organlarında görev alamayacaklar
MADDE 13-
(1) Kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile; Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, terörizmin finansmanı, kaçakçılık, nefret ve ayırımcılık, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, fuhuş, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti, uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştırma, kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek veya bulundurmak ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmak, şike veya teşvik primi, kanuna aykırı olarak spor müsabakalarına dayalı bahis ve şans oyunlarını oynatma, oynatılmasına yer ve imkân sağlama, reklamını yapma veya para nakline aracılık veya 7405 sayılı Kanunun 20 nci maddesine muhalefet etme suçlarından mahkûm olanların spor kulüplerindeki yönetim, denetim, disiplin ve ihtiyari diğer kurul üyelikleri, haklarındaki mahkeme kararının kesinleştiği tarihte, başkaca hiçbir işlem yahut karara gerek olmaksızın kendiliğinden sona erer.
(2) Yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı verildiği takdirde birinci fıkranın ceza mahkûmiyetine ilişkin hükümleri uygulanmaz.
(3) Tahkim kurulları, Bakanlık disiplin kurulları, spor federasyonlarının ceza veya disiplin kurulları ya da spor federasyonlarının bağlı olduğu uluslararası kuruluşlar tarafından son beş yıl içinde bir defada bir yıl veya toplam iki yıl hak mahrumiyeti cezası almış olanların spor kulübü, spor anonim şirketi statüsündeki bağlı ortaklığı ve iştiraklerindeki yönetim, denetim, disiplin ve diğer kurul üyelikleri haklarındaki kurul kararının kesinleştiği tarihte, başkaca hiçbir işlem yahut karara gerek olmaksızın kendiliğinden sona erer.
(4) Birinci ve üçüncü fıkralarda belirtildiği şekilde mahkûm olanlar veya hak mahrumiyeti cezası alanlar, spor kulüplerinin genel kurulu dışındaki organlarında görev alamaz.
(5) Spor kulüplerinin yönetim, denetim veya diğer kurul üyelerinde aranacak diğer nitelikler spor kulüplerinin tüzüğünde belirlenebilir.
(6) Gerçek veya tüzel kişilerin aynı ligde yer alan birden fazla spor kulübünde veya spor anonim şirketinde doğrudan veya dolaylı olarak hâkimiyeti bulunamaz.
(7) Spor kulübü yönetiminde yer alanlar aynı spor dalında ve
Futbol branşının dışındaki spor branşlarında faaliyet göstermek amacıyla spor kulübü tescili yaptırmak isteyen kulüpler illerindeki Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüklerine kulüp tescilini ve branş tescilini yaptıracaklardır.
Futbol faaliyetlerinde bulunmak isteyen spor kulübü ise Türkiye Futbol Federasyonu’na başvurarak tescilini yaptırır.
Spor derneği tüzüğünün tamamı (İlk sayfa ve son sayfa dernekler müdürlüğü tarafından mühürlü olacak)
Spor kulüpleri tarafından mühürlü ve imzalı tescil taahhütnamesi (Tescil Taahhütnamesi Örneği)
Cd içerisinde kulüp amblemi ve A4 kağıdında yer alan forma fotoğrafı
Taahhüt edilen branşlarda yer alan antrenör belgesi ( en az 2. ihtisas ise 3 kademe olmalı)
Mühürlü ve imzalı antrenör sözleşmesi
Bilgisayar ortamında doldurulmuş olan spor kulübü bilgi formu
Branş tescili için başvuru dilekçesi
Yönetim kurulu tarafından alınmış karar fotokopisi
Kuruluş bildirgesi
Tesis bilgisi / Kira kontratı / İzin yazısı ( Gençlik Hizmetleri ve Spor il müdürlüğü onaylı ruhsat evraklar arasında yer almalı)
Dernek merkezine ait kira kontratı ya da tapu fotokopisi
Vergi dairesi adı ve vergi kimlik numarası
İhtisas spor kulüpleri için, gideri karşılayabileceğini gösteren, tasdikli gelir belgesi
Noter onaylı imza sirküsü
Faaliyet belgesi, kulüp mail adresi
Futbol kulübü haricinde, branş tescili yapmak için yukarıda yer alan belgeler ile başvuru yapmanız yeterlidir. Bulunduğunuz İl Gençlik ve Spor Müdürlüğü web sitesini ziyaret ederek detayları öğrenebilirsiniz.
Mühürlü ve imzalı başvuru dilekçesi
Spor kulübü branşı için tescil taahhütnamesi
Alınmış olan kararın fotokopisi
Antrenör belgesi ve sözleşmesi
Tesis bilgisi / kira kontratı ya da tapu fotokopisi
Bilgisayar ortamında doldurulmuş olan kulüp bilgi formu
Branş için A4-‘e aktarılmış olan forma resmi
Federasyonca belirlenerek ilan edilen kriterlere sahip olmayan ve istenen belgeleri tamamlamayan veya Federasyonca belirlenen tescil ücretini yatırmayan kulüplerin tescil işlemi yapılmaz.
Tescil edilen kulüpler Federasyonca belirlenen kriterlerden herhangi birini sonradan kaybeder ise Federasyon o kulübün tescilini iptal eder.
Futbol tescili yaptıracak kulüpler aşağıdaki belgeleri 3 adet dosya halinde hazırlayarak Türkiye Futbol Federasyonu Amatör İşler Müdürlüğü’ne vereceklerdir.
Taahhütname (EK:1). (Bu belge kesinlikle Noter onaylı olacaktır.)
İl Dernekler Müdürlüğünce onaylanmış Spor Kulübü Derneği Tüzüğü
Spor Kulübü Derneğinin en son yaptığı Genel Kurul Toplantı Tutanağı
Kamu Kurum ve Özel kuruluşlara bağlı olarak kurulan kulüplerin bağlı bulundukları Kamu Kuruluşu veya Özel Kuruluştan alınmış izin belgesi
Kulüplerin bağlı bulundukları illerdeki ASKF’ lerden alınacak Referans Belgesi (EK:2)
Bilgi Formu (EK: 3)
Kulüp Logosu (jpeg formatında, 120×120 boyutlarında CD’ye kayıt edilmiş).
Kulübün kendisine ait veya kullanımına tahsisli nizami bir futbol sahasının olduğuna dair belge
Dernek defterlerinin alınası ve tasdik ettirilmesi
Karar defterinde gerekli kararların alınması
DERBİS şifresinin alınması (online bildirim işlemleri için)
Banka hesabının açılması
Vergi kimlik numarasının alınması
Dernek mühür ve kaşesinin bastırılması
Dernek makbuzlarının basılması(Anlaşmalı matbaa olması zorunlu)
İlk Genel kurulun yapılması
İç Denetim Raporunun Hazırlanması
Kuruluş bir önceki yılın sonunda yapıldıysa, dernek beyannamesinin doldurulması
Tesis açılacak ise iktisadi işletmenin kurulması
Yukarıda yapılacak olan işlemler spor derneği kurmak isteyenlerin, kuruluş sürecinden sonra gerçekleştirmesi gerekenlerdir. Burada en önemli olan kısım ise ilk genel kurulun gerçekleştirilmesidir.
Genel kurul bir derneğin en yetkili kararlarının alındığı organıdır.
Yönetim ve denetim kurulu üyelerinin seçimi, dernek tüzüğünün değiştirilmesi ve sandık kurulması gibi önemli faaliyetler bu toplantıda yürütülür.
Spor derneği kurduktan sonra en geç 6 ay içinde genel kurulu toplanmak zorundadır.
Aksi taktirde Kulüp kendiliğinden fesih olur.