BİR SİVİL TOPLUM ÖRGÜTÜ OLARAK BÂCIYÂN-I RÛM TEŞKİLATI

Sıla SABANCILAR EREN

ÖZET
Ahilik teşkilatı ve Ahiliğin bir kolu olan Bâcıyân-ı Rûm teşkilatı kendi döneminde sivil toplum örgütü özelliği taşımaktadır. Siyasal, toplumsal ve ekonomik yönleriyle özerk bir nitelik taşıyan ve toplumla bütünleşen Ahilik teşkilatı, yerel bir otorite birimi olarak karşımıza çıkmaktadır. Bâcıyân-ı Rûm teşkilatı da Ahiliğin bir kolu olarak, Ahilerin yanında yer alan bir örgütlü yapıdır. Bâcıyân-ı Rûm teşkilatı, Ahiliğin değer sistemini benimseyen, bu değerler ekseninde ticaretle uğraşan Türk kadınlarından oluşmaktadır. Bâcıyân-ı Rûm aynı zamanda kadınlara özgü mesleklerin öğretildiği, kimsesiz ve muhtaç kadınlarla dayanışmanın olduğu bir kadın örgütüdür. Yardımlaşma, dayanışma ve sosyal hizmet üstlenicisi rolüne sahip olma durumu, Bâcıyân-ı Rûm’u sivil toplum örgütü olarak tanımlamaya olanak tanımaktadır. Bâcıyân-ı Rûm asker kadınlardan oluşan bir örgüt olarak Anadolu Ahileri ile savunma ve askeri destek gücünü temsil etmektedir.

Bâcıyân-ı Rûm’un Bektaşi tarikatı ile olan organik bağı da onun sivil toplum örgütü olabileceği görüşünü desteklemektedir. Bu çalışmada, Ahilik teşkilatı ekseninde Bâcıyân-ı Rûm teşkilatı incelenecektir. Bâcıyân-ı Rûm’un, dönemi açısından sivil toplum örgütü olarak değerlendirilebileceği, çalışmanın temel iddiasını oluşturmaktadır. Döneme ilişkin kaynakların sınırlı olması nedeniyle Bâcıyân-ı Rûm, Ahiliğin bir kolu olma özelliğiyle öne çıkarılmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Bâcıyân-ı Rûm, Ahi teşkilatı, Sivil toplum

BİR SİVİL TOPLUM ÖRGÜTÜ OLARAK BÂCIYÂN-I RÛM TEŞKİLATI.PDF