Kadın Kooperatiflerinde Liderlik Dinamikleri ve Farkındalık: Kraliçe Arı Sendromunu Anlamaya Yönelik Bir Araştırma/ Feray ATALAY- Mustafa ÖZYÜCEL
Kadın Kooperatiflerinde Liderlik Dinamikleri ve Farkındalık: Kraliçe Arı Sendromunu Anlamaya Yönelik Bir Araştırma
Feray ATALAY- Mustafa ÖZYÜCEL
ÖZET
Bu çalışma, Antalya ilinde faaliyet gösteren kadın kooperatiflerinde Kraliçe Arı Sendromu’nun (KAS) varlığını ve kadın üyeler üzerindeki etkilerini incelemektedir. Toplam 229 kadın kooperatif üyesinden elde edilen nicel veriler doğrultusunda, KAS ile yapı, destek ve yeterlilik boyutları arasındaki ilişkiler analiz edilmiştir.
Korelasyon ve regresyon analizleri, KAS algısının bu üç alt boyutla istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif ilişkiler içinde olduğunu göstermiştir. Regresyon sonuçları, özellikle yapı boyutunun (β = 0.705), destek (β = 0.702) ve yeterlilik (β = 0.705) algılarının KAS tarafından yüksek düzeyde açıklandığını ortaya koymaktadır. Demografik değişkenler açısından, yalnızca yaşın KAS algısı üzerinde anlamlı farklılık yarattığı; medeni durum, eğitim düzeyi, kooperatifteki görev ve çalışma süresinin ise anlamlı etkiler oluşturmadığı saptanmıştır. Bulgular, KAS’ın bireysel farklılıklardan
çok, örgütsel kültür ve liderlik pratikleriyle ilişkili olduğunu göstermektedir.
Ayrıca, kadın yöneticilerin adil ve kapsayıcı tutumları, destek algısını olumlu yönde etkilemiş, KAS’ın olumsuz etkilerini sınırlamıştır. Çalışmanın bulguları, literatürdeki güncel çalışmalarla karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiş, özellikle Çelen ve Tuna (2021) ölçeğinin kuramsal yapısıyla uyumlu sonuçlara ulaşılmıştır. Bu bağlamda, kadın kooperatiflerinde kapsayıcı liderlik ve güven temelli ilişkilerin teşviki, KAS’ın etkilerini azaltmada önemli bir araç olarak önerilmektedir.
Anahtar Sözcükler: Kraliçe Arı Sendromu, Kadın Kooperatifleri, Örgütsel
Davranış, Liderlik Algısı, Kadın Dayanışması.