DENİZLİ’DE DOKUMACILIK VE DOKUMA KOOPERATİFİNDE İLKLER: KALE DOKUMACILAR KOOPERATİFİ VE DENİZLİ DOKUMACILARI BİRLİK KOOPERATİFİ- Funda AKOĞLU
DENİZLİ’DE DOKUMACILIK VE DOKUMA KOOPERATİFİNDE İLKLER: KALE DOKUMACILAR KOOPERATİFİ VE DENİZLİ DOKUMACILARI BİRLİK KOOPERATİFİ
Funda AKOĞLU
ÖZET
İnsanları dış etkilerden korurken, aynı zamanda kendilerinin ve yaşadıkları çevrenin güzelleşmesine katkıda bulunması açısından dokumacılık, insanlığın en eski sanatlarından biri olmuştur. Bu
sanat, tarih boyunca gelişerek ilerlemiştir. Bazı bölgelerde diğerlerine nazaran daha çok gelişme göstermiştir. Bu gelişmenin en çok gözlendiği illerden biri Denizli olmuştur. Denizli, tarihi çağlar
boyunca daima dokumada parlayan bir yıldız olarak varlığını sürdürmüştür. Nitekim antik dönemden günümüze kadar Denizli de dokumacılık gelişerek devam etmiştir.
II. Dünya Savaşı nedeniyle, Sümerbank’ın iplik dağıtım işini 1942’de üzerine almasından önce, 1933 yılında Denizli’de ilk dokuma kooperatifleri kurulmuştur. Bu çerçevede kurulan ilk kooperatif Kale Kooperatifi olmuştur.
II. Dünya Savaşının getirdiği şartlar dahilinde, kooperatiflerin kurulmasının teşvikiyle Denizli’de 20 Haziran 1942’de ilk Birlik Kooperatifi kurulmuştur. Bu kooperatif sadece iplik
dağıtımını sağlamakla kalmamış, aynı zamanda dokumaların müşteriye ulaştırılması ve dokunan ürünlerin kalitesinde standardı sağlama gibi önemli görevleri yerine getirmiştir. Fakat, olağanüstü
şartlarda kurulan bu kooperatifler, II. Dünya Savaşı’nın bitmesinin ardından, eski önemlerini yitirmişler ve zamanla kaybolmuşlardır.
Anahtar Kelimeler: Denizli, Dokumacılık, Birlik Kooperatifi, Kale, II. Dünya Savaşı