KOOPERATİFLER, BELEDİYELER VE GIDA AĞLARI: TİRE SÜT KOOPERATİFİ ÖRNEĞİ/ Derya NİZAM BİLGİÇ
KOOPERATİFLER, BELEDİYELER VE GIDA AĞLARI: TİRE SÜT KOOPERATİFİ ÖRNEĞİ
Derya NİZAM BİLGİÇ
ÖZET
Bu çalışma kooperatifler ve belediyeler arasındaki iş birlikleriyle kurulan alternatif gıda ağlarının yeni formlarını Tire Süt Müstahsilleri Tarımsal Kalkınma Kooperatifi üzerine yürütülen bir örnek olay incelemesine dayalı olarak analiz etmektedir. Araştırma için Tire’de yaşayan 220 süt üreticisinin katıldığı bir anket çalışması yürütülmüştür. Tire Süt Kooperatifi’nin ortaklarının sosyo-ekonomik yaşamındaki etkisi üzerine bir ampirik araştırma yürütmek küçük çiftçilik, kooperatifler ve tarım- sanayi arasında değişen ilişkiyi analiz etmek için de elzemdir. Tire Süt Kooperatifi özünde küçük çiftçilere “dikey entegrasyon” mekanizması sayesinde şirketler ve şirketlerin ölçek ekonomisiyle rekabet etme şansı veren bir kooperatif modeli olarak kurulmuştur. Fakat sonrasında yerel bölge dışındaki aktörlerle kurduğu sosyal bağ ve dayanışma ağları sayesinde piyasa gücünü arttıran bir kooperatif modeline dönüşmüştür.
Kırsal üreticiler ve kentli tüketiciler arasında bağların kurulmasında ve güçlendirilmesinde güven, özgüven ve karşılıklı yardım gibi toplumsal değerleri içeren sosyal normlar önemli bir rol oynamıştır. Araştırmanın bulguları Tire Süt Kooperatifi’nin yerel kalkınmadaki başarısının ekonomik kazanımlardan daha ziyade kültürel aidiyeti pekiştiren ve topluluk oluşturan sosyal değer ve pratiklerle ilişkili olduğuna işaret etmektedir. Bu makalede Tire Süt Kooperatifi’nin girişimcilik faaliyetlerinin kırsal toplulukları ve kentli toplulukları bir araya getiren alternatif gıda ağları kurduğuna ve yerelde etkili siyaset yapabilmenin imkânlarını geliştiren çeşitli sosyal inovasyon süreçlerine işaret ettiği iddia edilecektir. Anahtar Kelimeler: Tire Süt Kooperatifi, kırsal