Siyasi Parti Sistemlerine Göre Başkanlık Rejiminin Türleri /Şule Özsoy Boyunsuz
Siyasi Parti Sistemlerine Göre Başkanlık Rejiminin Türleri
Şule Özsoy Boyunsuz
ÖZET:
Hükümet sistemlerini kurumsal ve davranışsal dinamiklere göre tanımlamak, sınıflandırmak ve alt gruplara ayırmak mümkündür. Bu dinamiklerden özellikle siyasi parti sistemleri ayıraç işlevi görebilecek düzeyde sistemlerin işleyişine etki etmektedirler. Makalenin konusu siyasi parti sistemlerini bir ayıraç olarak ele alarak başkanlık sistemlerini sınıflandırmak ve işleyişlerini değerlendirmektedir. Bu bakımdan başkanlık sistemleri tek partili, iki partili ve çok partili olmak üzere üç ana başlık altında değerlendirilmiştir. Bunlardan tek partili olanlar genellikle Afrika’da ortaya çıkmakta, demokrasi açısından sıkıntılı patronlu hiper-başkanlık rejimlerine dönüşmektedir. En bilinen örneği ABD’de karşımıza çıkan iki partili başkanlık rejimi ise bölünmüş hükümet yapısı yaratarak demokrasi açısından elverişli ancak yönetme kolaylığı açısından karmaşık sonuçlara yol açmaktadır. Çok partili model ise ya azınlık hükümetleri yahut “koalisyonlu başkanlık” yapıları oluşumuna neden olmakta; koalisyonlar polarizasyon, siyasi kırılma ve kurumsallaşma seviyesine göre demokratik gelişmeye el vermektedir.
Anahtar Kelimeler: Başkanlık sistemleri, patronlu başkanlık, hiper-başkanlık, bölünmüş hükümet, koalisyonlu başkanlık
MAKALENİN TAMAMI AŞAĞIDAKİ LİNKTEDİR