TÜRKİYE’DE KOOPERATİFÇİLİK HAREKETİNİN DÜŞÜNSEL BOYUTU- Özlem YILDIRIR KOCABAŞ
TÜRKİYE’DE KOOPERATİFÇİLİK HAREKETİNİN DÜŞÜNSEL BOYUTU
Özlem YILDIRIR KOCABAŞ
ÖZET
Türkiye’de kooperatif düşüncesinin ve hareketinin gelişimi, Mithat Paşa tarafından kurulan Memleket Sandıkları ile başlamıştır. Meşrutiyet ve Cumhuriyetin ilk yıllarında kurulan kooperatiflerin çokluğu, Atatürk’ün kooperatifçiliğe ne kadar çok önem verdiğini göstermektedir. 1929 ve 1935 yıllarında çıkarılan tarım kredi ve tarım satış kooperatifleri kanunları ile Türkiye’deki kooperatiflerin sayılarında önemli artışlar görülmüştür.
1950’li yıllara gelinceye kadar kooperatif düşüncede yaşanan bu hızlı gelişim, daha sonraki yıllarda çıkarılan kanunlarda ve düzenlenen planlarda kendini göstermeye başlamıştır.
Kooperatif düşüncenin gelişmesine katkıda bulunanlar, yazmış oldukları yazılarla ve ileri sürmüş oldukları fikirlerle bu düşünceyi desteklemişlerdir.
Bu çalışmada; II. Meşrutiyet yıllarındaki düşünsel gelişim incelenirken, önemli isimlerin kooperatif düşünceye katkıları da anlatılmaktadır. Cumhuriyet yıllarına gelindiğinde Atatürk’ün
kooperatif düşünceye verdiği önem, yayınlanmış olan eserler, çıkarılan dergiler, düşüncenin gelişiminde katkıda bulunan önemli isimler üzerinde durulmaktadır.
1863 yılından 1950 yılına gelinceye kadar kooperatifçilik tarihimiz içerisinde yeri büyük olan isimler, eserler, kurumlar açıklanmaktadır. Kooperatif düşünceye katkıda bulunan isimler,
yapmış oldukları konuşmalarla vermiş oldukları değerli eserlerle, kooperatif kuruculuğunda görev almalarıyla kooperatif düşüncenin gelişiminde büyük rol oynamışlardır. Bu sunum, bir taraftan Meşrutiyet ve Cumhuriyet yıllarındaki gelişmeleri incelerken, diğer taraftan da süreç hakkında bilgi vererek, kooperatif düşüncenin önemi hakkında tekrar düşünme fırsatı yaratacak
Anahtar kelimeler
1-Kooperatifçilik 2- MeĢrutiyet 3-Cumhuriyet 4- Tarım 5- Ekonomi